maandag 14 maart 2016

Gericht Googlen

Iedereen zal wellicht ooit al eens Google gebruikt hebben om informatie op het Wereldwijde Web te gaan zoeken.

Eenvoudig een term ingeven en vervolgens "zoeken" levert echter niet steeds het gewenste (of meest relevante) resultaat op.

Bij deze een aantal tips om je zoekresultaten te verfijnen.

1 De basis
2 Nieuws, afbeeldingen, apps, boeken...
2.1 Google afbeeldingen
2.2 Google nieuws
3 Geavanceerd zoeken
3.1 Zoekhulpmiddelen
3.2 Zoekoperators
3.3 Geavanceerd zoeken
4 Google Scholar
4.1 Zoeken in Google Scholar
4.2 De resultaten in Google Scholar
4.3 Mijn bibliotheek, meldingen maken, bibliotheeklinks, scholar knop
4.3.1 Mijn bibliotheek
4.3.2 Meldingen maken
4.3.3 Bibliotheeklinks
4.3.4 Scholar knop
5 Weetjes
5.1 Hoe werkt Google?
5.2 Google zoekgeschiedenis
6 Bronnen

1 De basis

- Je kan een zoekterm ingeven, door te surfen naar google.be (voor vele landen is er een aparte URL, bijvoorbeeld google.es (Spanje) google.com.mx (Mexico) ...;


- Je kan een zoekterm ingeven in de browserbalk (ook wel "omnibox"). Let wel: er zal dan gezocht worden in je standaard zoekmachine, niet noodzakelijk in Google (lees hier meer over de omnibox en het instellen van je standaard zoekmachine);

- Je kan een woord/zin in een webpagina selecteren en (Windows) rechtermuisklik > google doorzoeken op "de geselecteerde term" (MAC = Ctrl+klik). Ook hier zal de door jou ingestelde zoekmachine in actie treden, niet noodzakelijk Google (lees hier meer over het instellen van je standaard zoekmachine);



- Je kan een webpagina doorzoeken op de aanwezigheid van een term, door de toetsencombinatie ctrl+f (Windows) of ⌘-F (Mac) te gebruiken.


Naar top

2 Nieuws, afbeeldingen, apps, boeken, ...

Indien je zonder meer een zoekterm ingeeft, zal de zoekmachine alle vindbare resultaten tonen. Dit zijn meestal websites (1), maar ook een PDF (3), afbeelding, PPT (2) ... kan getoond worden.


Bovenaan de zoekresultaten, kan je eenvoudig een eerste verfijning doorvoeren, door te kiezen voor afbeeldingen (1), video's (2), nieuws (3), boeken (4) ... via meer (5) kan je ook apps in de Playstore, AppStore ... zoeken die gerelateerd zijn aan je onderwerp (je kan deze dan ook rechtstreeks via de pc/laptop installeren op je mobiel toestel indien je met je Google account daar bent op aangemeld ...).



2.1 Afbeeldingen

Door "afbeeldingen" (1) bovenaan je zoekresultaten te selecteren, zal je dus alleen afbeeldingen gerelateerd aan je zoekterm terugvinden.
Je kan ook rechtstreeks naar google afbeeldingen gaan.

Afbeeldingen zijn natuurlijk auteursrechtelijk beschermd. Zie "Bronnen" voor uitzonderingen voor het onderwijs.
- vermeld steeds de bron van je afbeelding;
- gebruik eventueel afbeeldingen die gelabeld zijn voor (niet commercieel) hergebruik.


Indien je afbeeldingen in Google Docs  rechtstreeks zoekt en toevoegt, worden deze automatisch voorzien van een citaat in de voetnoot.


Via "zoekhulpmiddelen" (1) kan je de gevonden resultaten verder verfijnen:

(2) indien je op zoek bent naar abeeldingen van een bepaald formaat
(3) alleen afbeeldingen in zwart-wit of "rode" tinten?
(4) specifiek op zoek naar een cartoon? Hoofd? ...
(5) binnen welke periode moet de afbeelding gepubliceerd zijn?
(6) is de afbeelding geschikt voor hergebruik of niet?
(7) hier kan je instellen dat het formaat onder aan de afbeelding getoond wordt
(8) safe search selecteren is "volwassen" content vermijden

Naar top

2.2 Google Nieuws

Indien je deze subcategorie selecteert, zoek je informatie op ongeveer 50000 nieuwssites. Ideaal dus om op zoek te gaan naar informatie die recent in de media verschenen is.

Je kan ook rechtstreeks naar https://news.google.be/ gaan. Daar heb je nog meer mogelijke instellingen om je nieuws verder te personaliseren.

Kies een land als versie voor je Google Nieuws (1). Via de weergave (2) kan je instellen of bijvoorbeeld, alleen de titels getoond worden, een abstract ...
Door te klikken op de knop "personaliseren" (3) kan je onder andere instellen welk nieuws in de resultaten meer "gewicht" moet krijgen (4). Tot slot is het mogelijk aan te geven welke bronnen een prominentere rol moeten spelen in je resultatenlijst (5).


Tevens is het mogelijk geavanceerd te zoeken in Google Nieuws. Zeker het instellen van een bepaalde periode is hier interessant.



Naar top

3 Geavanceerd zoeken


3.1 Zoekhulpmiddelen

Door te kiezen voor "zoekhulpmiddelen" (1) kan je je bekomen resultaten verder gaan filteren:

(2) bepaal of de resultaten uit elk land mogen komen, of alleen België (je bent bijvoorbeeld op zoek naar instanties of wetgeving ...)
(3) beperk de taal zo nodig tot Nederlands
(4) het kan nodig zijn je resultaten te beperken tot het afgelopen jaar. Je kan zelfs een specifieke start- en einddatum ingeven (bijvoorbeeld gecombineerd met "Nieuws" om artikels verschenen in een bepaalde periode over je onderwerp te zoeken)
(5) je hebt de keuze om alle gerelateerde resultaten te tonen of "woord voor woord": indien je dit kiest zal ieder woord evenveel gewicht krijgen en exact in het resultaat voorkomen (niet noodzakelijk in die volgorde: zie 3.2 Zoekoperatoren)



3.2 Zoekoperators

Door bepaalde "tekens" of lettercombinaties te gebruiken, kan je je hits weer verder gaan filteren.
We geven een aantal voorbeelden, het volledige overzicht vind je hier terug.

- zet woorden tussen aanhalingstekens: je bekomt dan resultaten met exact die zin. Voorbeeld "schizofrenie en behandeling" geeft als resultaat websites waarin dit stuk zin exact zo geschreven wordt;
- het 'minteken' voor een woord: 'schizofrenie -behandeling' zal mij resulttaten opleveren over schizofrenie, maar niet over de behandeling ervan;
- zet 'define:' voor een woord als je een definitie wil bekomen;
- zet 'site:[url]' voor je trefwoord. Bijvoorbeeld 'site:gezondheid.be schizofrenie'. Er zal dan alleen naar mijn trefwoord schizofrenie gezocht worden op de site 'gezondheid.be'. Dit kan ook: 'site:.be'. dan zoekt Google alleen naar mijn zoekwoord op site met een .be-extensie (geen spaties na je dubbelpunt);
- zoek op 'filetype'. Wil je alleen Powerpoints? Alleen PDF documenten? Dat kan. Geef bijvoorbeeld 'filetype:ppt schizofrenie' in. Het resultaat zal zijn Powerpoints met als onderwerp 'schizofrenie';
- gebruik het woord 'or'. Indien je 'neuroleptica antipsychotica' ingeeft, zullen er in principe resultaten getoond worden waar beide termen in voorkomen. Indien je er 'neuroleptica or antipsychotica' van maakt, zullen er hits vertoond worden met één van beide termen;
- aansluitend op voorgaande, maar als je niet dadelijk een gepast synoniem vindt, zet dan '~' voor je zoekterm. '~suikerziekte' zal resultaten opleveren voor suikerziekte, maar ook alle synoniemen daarvan;
- gebruik 'info:[url]' om informatie over een site weer te geven. Bijvoorbeeld 'info:www.e-compendium.be'. Handig is dat je zo naar gelijkaardige sites kan  zoeken, maar ook bijvoorbeeld welke andere sites naar deze site linken: een mogelijke indicatie over de betrouwbaarheid van de bron;


3.3 Geavanceerd zoeken

Je opent "geavanceerd zoeken" via het tandwieltje rechts bovenaan (1) en vervolgens "geavanceerd zoeken" te kiezen.

Je kan hier alle zoekfuncties die we tot noch toe vermeld hebben combineren: zoeken op filetype, operatoren gebruiken, een periode instellen, ...
NB Het is niet nodig de zoekoperators toe te voegen. Indien je in het veld 'een of meer van deze woorden' gewoon twee woorden ingeeft, voegt Google zelf 'or' toe tussen beide termen.
Nog niet aan bod gekomen, is de plaats waar naar de zoekterm moet gezocht worden: in de URL? op de webpagina? in de titel van de webpagina?



4 Google Scholar

Via Google Scholar, zoek je in wetenschappelijke artikelen die beschikbaar zijn op het net.
Het kan hier gaan om boeken, tijdschriftartikelen, eindwerken, ... Google Scholar zoekt hiervoor in allerhande databases.

Het is niet zo, dat je steeds toegang hebt tot het volledige artikel. Het kan zijn dat je een "boek" vindt, waarna je je dit kan aanschaffen.

4.1 Zoeken op Google Scholar

Scholar bereik je via https://scholar.google.be/ (1).
Je kan vervolgens eenvoudig een zoekterm ingeven (2) en filteren op taal (3).
Indien je op het uitklapmenu aan het einde van het zoekveld klikt, kan je geavanceerder zoeken (4).


In de geavanceerde zoekmodus kan je een aantal filters instellen:

- geef meerdere woorden op die in het artikel moeten voorkomen (1);
- geef een zinsdeel in, zoals het exact in de tekst dient voor te komen (2) (volgorde en woorden);
- geef twee woorden in die alleen of beide in een artikel dienen voor te komen (3);
- geef een woord in dat niet in de tekst mag voorkomen (4);
- waar dient het trefwoord voor te komen: in de titel, in de tekst, ... (5);
- wil je filteren op auteur en ken je zijn naam? (6);
- wil je filteren op specifiek tijdschrift en ken je de titel? (7);
- geef begin- en/of einddatum waarbinnen het artikel gepubliceerd is (8).


NB Het is niet nodig de zoekoperators toe te voegen. Indien je in het veld 'een of meer van deze woorden' gewoon twee woorden ingeeft, voegt Google zelf 'or' toe tussen beide termen.

Naar top

4.2 De resultaten in Google Scholar

In het resultatenoverzicht, krijg je een aantal extra "doorklik"links.
Het belangrijkste lijkt met of je het volledige artikel kan raadplegen (1). Als je 'doc' of 'pdf' of 'html' achter het artikel ziet staan kan je het volledig openen.
Indien je deze vermelding niet meteen ziet staan, maar onder het artikel de vermelding zie staan dat er meerdere versies (4) zijn, kan hhet zinvol zijn hier op te klikken, mogelijks is een andere versie wel volledig beschikbaar.


Indien je dit niet ingesteld hebt in je zoekopdracht, kan je ook hier weer een bepaalde periode afbakenen (5). Onderaan het artikel zie je ook hoe vaak de bron geciteerd is in andere artikels (2). Ook handig is om verwante artikels op te sporen (3).
Je kan citaten en patenten (6) toevoegen aan je zoekresultaten.

- patenten: Google Scholar zoekt dan in een lijst van aangevraagde octrooien/patenten: je vindt dus terug wie een patent heeft aangevraagd voor een bepaald iets. Lijkt me door de band genomen niet dadelijk relevant in de meeste opleidingen. je laat het dus wellicht best niet aangevinkt;
- citaten: indien dit aangevinkt is, zie je in je resultaten ook alle werken waarbij jouw zoekterm geciteerd wordt in een bepaalde bron. Vaak zijn deze resultaten niet aanklikbaar en is het uitsluitend een citaat. Zinvol om aangevinkt te laten.

Naar top

4.3 Mijn bibliotheek, meldingen maken, bibliotheeklinks, scholar knop


4.3.1 Mijn Bibliotheek

Met de functie "Mijn Bibliotheek" sla je eigenlijk gewoon je in Google Scholar gevonden resultaten op in je Google Account.
Dit doe je door onder een artikel op 'opslaan' te klikken.



Vervolgens kan je in Mijn Bibliotheek, je resultaten van een 'label' voorzien. Zo kan je ze ordenen en makkelijker terugvinden.


4.3.2 Meldingen maken

Je kan voor een bepaalde zoekopdracht een 'melding' maken, zodat je voor nieuwe resultaten per mail op de hoogte gesteld wordt.
Klik links onderaan op 'melding maken'.


In geval van een nieuwe publicatie/vondst krijg je hiervan een mail.
In de mail zelf kan je de meldingen voor je zoekopdracht eveneens uitzetten.





4.3.3 Bibliotheeklinks

Door deze instelling, krijg je achter je zoekresultaten te zien, of het gevonden werk aanwezig is in een door jou opgegeven bibliotheek. De desbetreffende bibliotheek moet zich dan wel hebben opgegeven bij Google Scholar. Voor de bibliotheken van UC Leuven-Limburg is dit het geval.

Klik rechtsboven op het uitklapmenu (1) en vervolgens op 'instellingen' (2).



Klik vervolgens op 'bibliotheeklinks' (1) en geef de naam van een instelling in (2). Indien de bibliotheek gelinkt is aan Scholar, verschijnt deze in de resultaten (3). Vink vervolgens de gewenste bibliotheken aan waarvan je wenst dat er bij je zoekresultaten wordt aangegeven of het werk daar beschikbaar is (4) en kies 'opslaan'.

Bij een volgende zoekopdracht, zal er achter een artikel worden aangegeven of het werk in een bepaalde bibliotheek al dan niet beschikbaar is.


4.3.4 Google Scholar knop

Dit is een extensie die je toevoegt aan je Google Chrome browser. Je kan op die manier, bijvoorbeeld, een stuk tekst selecteren (1) en vervolgens op de Scholar knop drukken(2). Er zal dan een zoekopdracht gestart worden in Scholar.
Via de aanhalingstekens achter een zoekresultaat, kan je meteen een bibliografische vermelding ervan maken (3).


5 Varia


5.1 Hoe werkt Google?

Hoe het systeem precies bepaalt of een pagina al dan niet hoog in de zoekresultaten verschijnt, is een min of meer door Google goed bewaard geheim.
Een rol zou onder andere spelen hoeveel links er op andere pagina's naar die pagina verwijzen. Maar niet alleen de hoeveelheid is van belang: ook wélke pagina linkt naar een bepaalde pagina.
Een link (min of meer een 'stem') van een bepaalde website naar een andere, kan meer gewicht hebben in het bepalen van deze 'PageRanking', dan een andere.

Er zijn echter (vele) andere factoren die bepalen of een site hoog in de ranking komt te staan. Soms heel eenvoudige (een logische zoekterm in je domeinnaam: verpleegopleiding.be als websitenaam, zal je ranking positief beïnvloeden als iemand op deze term zoekt) maar er bestaan ook complexere ingrepen in de code van je website.

Naar top

5.2 Je Google zoekgeschiedenis en reclame

Standaard houdt Google je zoekgeschiedenis bij. Mede op basis hiervan, zal er ook bepaald worden wat je in advertenties op andere websites ziet.
Je zoekgeschiedenis zal mee van invloed zijn op wat je te zien krijgt in reclameblokken: de ene zal daar publiciteit zien aangaande computers, terwijl de andere op exact dezelfde pagina reclame van sportschoenen zal zien.

Je kan je zoekgeschiedenis bekijken via tandwieltje > instellingen > geschiedenis.


Je kan voor een bepaalde periode (4) zien hoeveel (2) zoekopdrachten je hebt ingegeven en een statistiek per dag bekijken (1). Indien je naar beneden scrollt op de pagina zie je gedetailleerd per dag wat je gezocht hebt. Via instellingen (5) kan je er eventueel voor kiezen je zoekgeschiedenis niet te laten bijhouden.


Naar top

6 Bronnen


info@klascement.net, K. (2016).KlasCement Leermiddelennetwerk.Klascement.net. Retrieved 13 March 2016, from https://www.klascement.net/auteursrechten


Agentschap voor Onderwijscommunicatie, V. (2016).Auteursrechten in onderwijs.Ond.vlaanderen.be. Retrieved 13 March 2016, from http://www.ond.vlaanderen.be/auteursrechten/default.asp


Agentschap voor Onderwijscommunicatie, V. (2016).Auteursrechten in onderwijs.Ond.vlaanderen.be. Retrieved 13 March 2016, from http://www.ond.vlaanderen.be/auteursrechten/default.asp


Reprobel - Home. (2016). Reprobel.be. Retrieved 13 March 2016, from http://www.reprobel.be/nl.html


Google Zoeken Help. (2016).Support.google.com. Retrieved 14 March 2016, from https://support.google.com/websearch/?hl=nl#topic=


Tips en trucs voor zoeken – Inside Search – Google . (2016). Google.be. Retrieved 14 March 2016, from http://www.google.be/intl/nl/insidesearch/tipstricks/all.html


Search operators - Search Help. (2016).Support.google.com. Retrieved 14 March 2016, from https://support.google.com/websearch/answer/2466433?rd=1


Google Scholar voor de beginnende (onder)zoeker - Vakblog. (2013).Vakblog. Retrieved 14 March 2016, from http://rsnijders.info/vakblog/2013/04/28/google-scholar-voor-de-beginnende-onderzoeker/


Google Scholar Search Tips. (2016).Scholar.google.com. Retrieved 14 March 2016, from https://scholar.google.com/intl/en/scholar/help.html


Zoeken naar verdwenen websites en webpagina's in Google Cache - Vakblog. (2015). Vakblog. Retrieved 14 March 2016, from http://rsnijders.info/vakblog/2015/07/21/google-cache/